Uitvaartbegeleider Robert vertelt: ik word nog steeds geraakt door mijn werk

Doe normaal, je bent nog veel te jong.” Met die woorden spreekt Robert zichzelf toe als hij op z’n 21e interesse krijgt in de uitvaartwereld. “Mijn oma was overleden en ik vond het reuze interessant wat de uitvaartbegeleider allemaal aan het regelen was. Maar ik vond mezelf ook veel te jong voor dit vak. Twee jaar later overleed mijn andere oma en ik merkte dat het werk me nog steeds trok.”

Na omzwervingen via functies als procesmanager bij een postbedrijf en planner bij een bloemen- en plantenbedrijf weet Robert zeker dat hij niet op zijn plek zit. “Ik dacht: ik moet nog heel lang werken, dan kan ik maar beter gaan doen wat ik écht graag wil doen.” Na het schrijven van meerdere sollicitatiebrieven mag hij bij Herdenkingspark Westgaarde van PC Uitvaart aan de slag als algemeen medewerker. Daar groeit hij intern door en op 1 september 2021 komt zijn droom uit: hij gaat aan het werk als uitvaartbegeleider.

Vertrouwen

Dat wat hem op z’n 21e aansprak aan het vak, vindt hij nog steeds bijzonder. “Je stapt op een heel verdrietig en intens moment het leven van een familie binnen en zij geven jou het vertrouwen om de uitvaart van hun geliefde te regelen. Ik tast in het begin altijd af waar mensen zitten in hun verdriet en vraag wat er is gebeurd. Soms ben ik bijvoorbeeld bij mensen die nachtenlang gewaakt hebben, of bij mensen die opgelucht zijn dat iemand eindelijk verlost is. Misschien heeft iemand suïcide gepleegd en had de familie dat niet zien aankomen. Of iemand is omgekomen bij een ongeluk en de familie zit volop in het ongeloof. Iedere situatie vraagt om een andere benadering.”

‘Dat ik mensen mag helpen in een verdrietige tijd blijft bijzonder’

Robert heeft een eigen werkwijze. “Iedere emotie mag er zijn. Maar ik probeer ook vooral met de familie te kijken naar de mooie momenten die ze samen hebben beleefd. Er moeten op het moment dat ik er ben heel veel keuzes gemaakt worden. Door het wat luchtiger te houden, hebben mensen ook de ruimte om die keuzes te maken.”

‘Ik kijk met de familie vooral naar de mooie momenten die ze samen hebben beleefd’

Geen 9-tot-5 baan

Robert begeleidt zo’n 150 uitvaarten per jaar. Wordt hij zelf nog wel eens geraakt? “Ja, en daar ben ik ook blij om, anders denk ik niet dat je dit werk moet doen. Sommige uitvaarten raken je meer dan andere. Als iemand van 98 overlijdt met een voltooid leven, dan merk je vaak iets meer berusting bij de familie. Maar als een heel jong persoon overlijdt, komt het dichterbij. Ik probeer me dan tijdens de dienst te beschermen door wel te luisteren wat er gezegd wordt, maar het niet echt binnen te laten komen.

‘Ik word nog steeds geraakt door mijn werk’

Ik moet de regie houden, maar emotie mag er wat mij betreft wel zijn. Er mag een traantje vloeien, maar een grote huilbui vind ik niet passend.” Gelukkig steunen Robert en zijn collega’s elkaar. “Alhoewel dit best een solistisch beroep is, ben ik onder deel van een fijn team. We bellen vaak met elkaar om zaken te kunnen ventileren. Ook werkt mijn partner voor PC Uitvaart, waardoor we thuis ook kunnen ventileren. Dit werk vraagt namelijk wel wat van je. Het is geen 9-tot-5- baan; ook in de avonduren of weekenden kunnen er vragen komen van de families die ik ondersteun.”

Bijzondere rituelen

Sommige uitvaarten maakten op Robert een blijvende indruk. “Ik heb de uitvaart mogen begeleiden van een 32-jarige vrouw die eventmanager was bij een grote club in Amsterdam. Met de dag werd de uitvaart groter en groter. Er kwamen 550 gasten in de Hemhaven. Het werd prachtig aangekleed en aan elkaar gepraat door een host. Licht, geluid en cameramannen: het was een bijzondere mediahappening.”

Ook memorabel was de uitvaart van een Surinaamse man. “Hij had zijn hele leven voor Defensie gewerkt. Zij wilden hem een uitvaart geven volgens het ceremonieel van Defensie, ondanks dat meneer niet in diensttijd was overleden. Zijn kinderen wilden graag de dragers van Wi Kan Doe met een brassband. Wij kwamen in stoet van het woonhuis af en werden bij de toegangspoort van Herdenkingspark Westgaarde opgewacht door Wi Kan Doe, waarna we lopend richting het crematorium gingen. Op de bomenlaan stonden ongeveer tweehonderd Defensie-collega’s te wachten in een erehaag. Voordat de plechtigheid begon, droegen de dragers van Wi Kan Doe de kist over aan de dragersploeg van Defensie. Daarna werd de man de aula ingedragen, en tijdens de dienst waren er gebruiken volgens het ceremonieel van Defensie. Ik vond het heel bijzonder dat er tijdens deze uitvaart twee verschillende ‘werelden’ samenkwamen: het uitbundige Surinaamse gedeelte en de militaire precisie van Defensie.”

Maar ook kleine uitvaarten kunnen indruk maken. “Zo was er een meneer die op een takkenbaar begraven wilde worden, omdat zijn vader ook op die manier is begraven in Nederlands-Indië. Het is voor mij bijzonder om stil te staan bij al deze rituelen en de oorsprong van de keuzes die mensen maken voor hun uitvaart.”

Wensenlijst

Kijkt Robert door zijn werk anders naar de dood? “Nee, maar wél naar de mogelijkheden om afscheid te nemen. Soms denk ik: dit zou ik ook willen en dat juist weer niet. Nabestaanden weten vaak wel of iemand begraven of gecremeerd wil worden, maar verder hebben ze vaak geen idee. Op het moment van overlijden moet een familie veel keuzes maken en soms tasten ze in het duister. Ik raad iedereen daarom aan om zijn of haar wensen vast te leggen of met familie te bespreken. Ik heb een lijstje in mijn telefoon dat ik eens in de zoveel tijd update – mijn partner weet ervan. Je kunt ook contact opnemen met onze afscheidsadviseurs, die je vrijblijvend informatie kunnen geven. Er is namelijk heel veel mogelijk waar mensen niet bij stilstaan. Best jammer, voor het organiseren van een bruiloft trekken we vaak een jaar uit, en een uitvaart moet binnen een week geregeld worden.”

Roberts eigen wensen? “Ik wil bijgezet worden in een grafkelder. Graag veel grote bloemstukken en een mooie auto met volgwagens of een koets met paarden. Maar het moet vooral gezellig zijn, met veel drank en hapjes. Nu we het er overhebben: het is tijd dat ik mijn lijstje weer eens update.”