Duurzame uitvaarten: er kan meer dan u denkt

Duurzaamheid is een actueel thema, ook in de uitvaartbranche. Want steeds meer mensen die tijdens hun leven bewust bezig zijn met het milieu, willen dit terugzien in hun uitvaart. Het is daarom goed om te weten dat er voor het complete traject groene alternatieven zijn. Denk bijvoorbeeld aan een natuurbegrafenis. Of een bio-crematie: de plannen hiervoor zijn inmiddels vergevorderd. Ook een elektrische rouwwagen, gerecyclede rouwkaarten en biologische catering zijn duurzame opties. Wilt u meer weten? Bij PC Uitvaart denken we graag met u mee.

Crematie

Bijna 70% van de Nederlanders kiest voor een crematie, in grote steden zoals Amsterdam ligt dit percentage nog hoger. Een crematie stoot ruim 200 kilo CO2 uit. Ter vergelijking: dat is net zo veel CO2-uitstoot als een vlucht van Amsterdam naar Madrid. Om dat te compenseren, moeten tien bomen worden geplant. Het is dan ook logisch dat er in de huidige tijd van milieubewustzijn gezocht wordt naar alternatieven. Resomeren, ook wel bio-cremeren genoemd, is zo’n alternatief. Bij dit proces wordt het lichaam van de overledene opgelost in water met kaliumhydroxide. Na afloop blijft er schoon wit poeder en een steriele, waterige vloeistof over. Resomeren is op dit moment nog niet toegestaan in Nederland. Hiervoor moet de Wet op de Lijkbezorging worden aangepast, deze stamt uit 1991. Naar verwachting wordt de wet in 2020 aangepast en het is zeer waarschijnlijk dat resomeren vanaf dan is toegestaan.

Begrafenis

Een begrafenis is weliswaar minder belastend voor het milieu dan een crematie, maar heeft toch een uitstoot van gemiddeld 95 kilo CO2. Een duurzaam alternatief dat aan populariteit wint, is natuurbegraven. Het aantal natuurbegrafenissen verdubbelt ongeveer elke twee jaar. Ook worden steeds meer natuurbegraafplaatsen geopend in Nederland. Bij een natuurbegrafenis wordt de overledene begraven in de natuur. Het is in feite de oudste en meest natuurlijke vorm van begraven. Er gelden strikte regels voor de kist en de kleding die de overledene draagt. Deze moeten gemaakt zijn van materialen die makkelijk kunnen worden afgebroken zodat het lichaam uiteindelijk opgaat in de natuur. Het plaatsen van een grafmonument of gedenkteken is op de meeste natuurbegraafplaatsen niet toegestaan in verband met de natuurlijke omgeving en het aanzicht.

Er is nog een duurzaam alternatief in ontwikkeling voor de reguliere begrafenis: humusatie. Hierbij wordt het lichaam van een overledene binnen twaalf maanden gecomposteerd tot vruchtbaar natuurlijk materiaal. Dit kan vervolgens worden gebruikt om planten op te laten groeien. In de Amerikaanse staat Washington is een wet goedgekeurd die humusatie toestaat, in België is al enige tijd een lobby aan de gang om het wettelijk mogelijk te maken. In Nederland is humusatie nog niet toegestaan.

Kleding

Synthetische kleding (denk aan kledingstukken van polyester en nylon panty’s) vergaat niet in de aarde. Ook is synthetische kleding tijdens het crematieproces schadelijker voor het milieu dan kleding van natuurlijke materialen. Kledingstukken van biologische katoen, linnen, zijde of hennep zijn een eco-vriendelijke optie voor zowel begrafenis als crematie.

Kist

Er bestaan uitvaartkisten die volledig biologisch afbreekbaar zijn in de grond en die bij cremeren vrijwel geen luchtvervuiling veroorzaken. Deze zijn gemaakt van organisch restafval. Een kist van spaanplaat is de minst duurzame keuze. De lijm die hiervoor gebruikt wordt, bevat formaldehyde, en dit is schadelijk voor het milieu. Een goed alternatief is een houten kist van ongelakt Nederlands hout uit duurzaam beheerde bossen. Om een kist een persoonlijk tintje te geven, kan deze beschilderd worden. Vooral voor kinderen is dit een mooie manier om afscheid te nemen. Door te kiezen voor ecologische verf, vermindert de impact op het milieu.

Lijkwaden, opbaarplanken & uitvaartmanden

Een kist is niet verplicht in Nederland. U kunt bijvoorbeeld ook kiezen voor een lijkwade van hennep, linnen of wol. Als iemand zonder kist begraven of gecremeerd wordt, is een opbaarplank (of draagbaar) noodzakelijk. Deze kan gemaakt worden van verschillende materialen zoals duurzaam hout, wilgentenen of bamboe. Een andere milieuvriendelijke optie is een uitvaartmand van duurzaam verbouwde bamboe, riet, bananenblad of lokaal geteelde wilgentenen.

Kisten en manden worden voorzien van bekleding. De meest duurzame bekleding is die van hennep, jute of linnen. Voor de productie van katoen worden vaak veel water en pesticiden gebruikt; dit is daarom minder duurzaam. Ook satijn is vanuit milieu-oogpunt geen goede keuze, omdat het een synthetisch materiaal is.

Opbaring

Om het lichaam van een overledene in goede conditie te houden tot de uitvaart, wordt het gekoeld. Dit kan gebeuren in een koeling in een verzorgingscentrum of mortuarium. Bij een thuisopbaring wordt het lichaam gekoeld op een koelplaat. Beide methodes kosten energie en zorgen voor uitstoot van CO2. Koelen door middel van graszoden waarop het lichaam wordt geplaatst, is een duurzaam alternatief. Een andere duurzame manier van opbaren is BIO SAC 200. Dit werkt met zakjes die gevuld zijn met geïmpregneerde klei en actieve koolstof. Deze stoffen absorberen gassen en geuren en zorgen ervoor dat het lichaam op een natuurlijke manier geconserveerd blijft. Bovendien wordt het lichaam niet zo koud als bij de traditionele methodes, wat veel nabestaanden als prettig ervaren.

Rouwkaarten

Rouwkaarten gemaakt van 100% gerecycled papier zijn een milieuvriendelijke keuze. Of maak een digitale rouwkaart en verstuur die via e-mail en/of social media om zo papier te sparen. Ook een combinatie is natuurlijk mogelijk.

Vervoer & locatie

Vervoer is het meest vervuilende onderdeel van een uitvaart. Niet alleen de overledene moet worden vervoerd, ook de gasten moeten op de dag van de uitvaart reizen, soms van ver. Om de reiskilometers gedurende de dag te beperken, kunt u ervoor kiezen om de opbaring, plechtigheid, de crematie of begrafenis en de aansluitende condoleance op één locatie te houden. Misschien wel op een plek die goed bereikbaar is met het openbaar vervoer. Of kies voor locaties op loopafstand van elkaar.

Wilt u een duurzame rouwauto, dan kunt u bijvoorbeeld kiezen voor een elektrische auto van Tesla. En wat dacht u van een uitvaartbus? Deze heeft vijftien tot twintig zitplaatsen en kan een klein gezelschap van familie en vrienden samen met de overledene vervoeren. Daarnaast zijn er voor korte afstanden allerlei mogelijkheden voor duurzaam rouwvervoer, zoals een rouwfiets, een loopkar en een speciale kar die wordt voortgetrokken door een koe.

Bloemen

Voor veel mensen horen bloemen bij een uitvaart. Maar wat niet iedereen zich misschien realiseert, is dat veel bloemen in andere landen gekweekt worden en per vliegtuig hierheen komen. Er zijn duurzame alternatieven, zoals een bloemstuk of boeket van in Nederland geteelde seizoensbloemen. Of ga op zoek naar een bloemist met het keurmerk Barometer Duurzame Bloemist. Wat ook steeds gebruikelijker wordt, is de gasten vragen om geen bloemen te geven, maar een donatie voor een goed doel of voor het planten van één of meer bomen.

Catering

Na afloop van de uitvaart nog even napraten met koffie, thee en broodjes of misschien wel een uitgebreide borrel is een belangrijk onderdeel van het laatste afscheid. Hierbij kunt u kiezen voor biologische streek- en seizoensproducten van lokale leveranciers en/of producten met het Fairtrade-keurmerk. Vegetarische etenswaren hebben minder impact op het milieu omdat ze voor minder CO2-uitstoot zorgen dan dierlijke producten. Om voedselverspilling tegen te gaan, kunnen de hapjes die overblijven worden meegegeven aan gasten.

Urn

Wie een duurzame urn wil, kan het best kiezen voor een exemplaar van natuurlijk hernieuwbaar materiaal, zoals aardewerk, ongelakt Nederlands hout of plantaardige composiet. Ook bestaan er urnen van bamboe, bananenblad, wilgentenen en wolvilt. Urnen gemaakt van natuursteen, staal en brons zijn minder duurzaam: deze materialen zijn niet hernieuwbaar en tijdens het productieproces is veel energie nodig.

Is het de wens om de urn te begraven, dan is een volledig biologisch afbreekbare urn van plantaardig materiaal een goede keuze. Deze wordt op den duur opgenomen in de grond. Wat ook kan, is de as van de overledene laten dienen als voedingsstof voor een boom. Hiervoor wordt de urn gevuld met as, potgrond, meststof en een boomzaadje en vervolgens begraven. Wanneer het zaadje ontkiemt, groeit het dankzij de voedzame as in de loop der jaren uit tot een boom. Hiermee wordt niet alleen CO2-uitstoot gecompenseerd, de boom is ook een tastbare herinnering aan de overledene en een bijzondere plek die nabestaanden kunnen bezoeken.

Grafmonument

Veel grafmonumenten zijn gemaakt van oude natuursteen zoals graniet. Maar dit materiaal is vaak op een niet duurzame manier gedolven in verre landen zoals China en India. U kunt in plaats daarvan kiezen voor een monument dat wordt gemaakt van een duurzamer materiaal, zoals composiet of hout. Ook is het mogelijk om een oude grafsteen te laten recyclen en personaliseren door een steenhouwer. Deze maakt er in feite een nieuwe grafsteen van.

Wilt u meer informatie over de mogelijkheden rondom een duurzame uitvaart? Neem dan contact met één van onze afscheidsadviseurs.

Samen maken we het bespreekbaar

Een uitvaart naar wens, waar u maar wilt